Tijdens de zwangerschap verandert er veel in en aan je lichaam. Dat hoort er helemaal bij, maar bij veel vrouwen veroorzaakt dit ongemakken of zelfs klachten. Veelvoorkomende klachten en bijbehorende adviezen zullen we hier bespreken. Natuurlijk kun je je klachten altijd bespreekbaar maken op het spreekuur (of telefonisch).

  • Bloedverlies in de zwangerschap

    Eén op de vijf vrouwen verliest bloed in de eerste drie maanden van de zwangerschap. Dit kan verschillende oorzaken hebben, bijvoorbeeld innesteling van de vrucht in de baarmoeder of een wondje op de baarmoedermond. Dit kan vervelend zijn, maar het is niet gevaarlijk voor de zwangerschap. In ongeveer de helft van de gevallen is er echter sprake van een miskraam (in gang). Het lichaam stoot de vrucht af, wat aanvoelt als een heftige ongesteldheid. Een miskraam is vaak erg verdrietig en/of verwarrend, maar je kan niets doen om het te voorkomen. Je kunt hier meer lezen over een miskraam. Neem gerust contact op met ons als je je ongerust maakt, dat is nooit een probleem!

    Verlies je helderrood bloed na zestien weken zwangerschap (wat veel minder vaak voorkomt), neem dan altijd contact op met ons.

  • Misselijkheid

    Vooral in de eerste drie tot vier maanden van de zwangerschap kun je last hebben van (ochtend)misselijkheid en overgeven. Dit komt omdat tijdens de zwangerschap de hormoonhuishouding van je lichaam verandert. Het HCG-hormoon wordt aangemaakt en kan zorgen voor misselijkheid.  Misselijkheid begint meestal rond de zes weken zwangerschap en bij de meeste zwangere vrouwen houdt dit na de zestiende week van de zwangerschap op. Niet eten maakt de misselijkheid meestal erger. Begin daarom met een licht ontbijt op bed (slappe thee met crackers of beschuiten) en probeer daarna het eten over kleine, lichte maaltijden te verdelen. Blijf goed drinken en eet nog iets voor het slapengaan. Vermijd een lege maag en voedingsmiddelen en/of geuren die prikkelend werken zoals vet en gekruid eten. De misselijkheid neemt vaak af als je voldoende rust neemt en goed slaapt. Mocht deze tips niet voldoende baten kun je eventueel medicatie krijgen via de huisarts of kun je bijvoorbeeld accupunctuur laten doen.

    Er bestaan verschillende gradaties van misselijkheid. Veel vrouwen hebben een lichte mate van ochtendmisselijkheid en een kleinere groep voelt zich de gehele dag misselijk en moet soms braken. Een enkeling is de eerste zestien weken continue ziek. Zolang je niet teveel braakt, voldoende eten en drinken binnenhoudt en voldoende plast, is de misselijkheid normaal. Als je weinig tot niets meer binnenhoudt en minder plast, moet je contact opnemen met ons of met de huisarts.

  • Moeheid

    Vooral in de eerste drie maanden van de zwangerschap kun je moe zijn. Veel vrouwen hebben dan meer behoefte aan slaap. Dat komt door hormonale veranderingen en door de ontwikkeling van het embryo. Soms is bloedarmoede de oorzaak. Het bloedonderzoek zal dit dan aantonen en in dat geval schrijven we medicatie voor.

    Ook in de laatste maanden van je zwangerschap kun je moe zijn, dit wordt dat meestal veroorzaakt doordat je ‘minder goed uit de weg kan’ met je dikke buik. Luister naar je lichaam en neem op tijd rust!

  • Bandenpijn

    Bandenpijn is een vervelende, heftig stekende pijn in de liezen, die kan uitstralen naar de billen en bovenbenen. Ook meer bovenin, bijvoorbeeld rond je navel, kan bandenpijn voorkomen. Het is een onschuldige pijn die onder andere wordt veroorzaakt door het groeien van de baarmoeder. Er komt rek op de banden waar de baarmoeder aan vast zit. Let goed op je houding, neem rust en draag eventueel een zwangerschapssteunbroek of een babybelt. Extra warmte door middel van een warme kruik of een warme douche/een warm bad doet vaak wonderen.

  • Obstipatie (verstopping)

    Tijdens de zwangerschap werken je darmen door hormonale veranderingen wat trager waardoor er meer vocht uit de ontlasting wordt getrokken. Daardoor komt de ontlasting minder vaak en is deze ook harder. Dit geldt vooral als je ijzertabletten gebruikt.

    Vezelrijke voeding (rauwkost, fruit, noten/krenten, volkoren producten en pruimen), eventueel met toevoeging van zemelen, kan helpen. Zorg dat je daarbij ongeveer twee liter per dag drinkt. Verder is lichamelijke activiteit belangrijk voor de stoelgang. Zorg dus dat je dagelijks voldoende lichaamsbeweging hebt.

  • Aambeien

    Aambeien zijn uitstulpingen van bloedvaten bij de anus. Tijdens de zwangerschap komen aambeien vaker voor. Als gevolg van zwangerschapshormonen in je lijf zijn de wanden van de bloedvaten namelijk wat slapper  worden en kunnen dus eerder aambeien of spataderen ontstaan. Aambeien kunnen pijn doen en jeuken. Persen kan de klachten verergeren, dus probeer je ontlasting goed soepel te houden. Als de aambeien erg pijnlijk zijn, kan een koud kompres tijdelijk verlichting geven. Ook pijnstillende aambeienzalf, eventueel in combinatie met tabletten, kan helpen (lees hier meer).

  • Plassen

    Tijdens de zwangerschap moet je vaker dan normaal plassen. Naarmate de baarmoeder groeit, komt er namelijk meer druk op je blaas en krijgt de blaas minder plek. Als je heel vaak aandrang voelt om te plassen, kan dat door een blaasontsteking komen. Meestal heb je dan ook een branderig gevoel bij het plassen en een zeurderig gevoel in de onderbuik, maar een blaasontsteking kan in de zwangerschap ook voorkomen zonder deze klachten. Wanneer je denkt dat je eventueel een blaasontsteking zou kunnen hebben, breng  dan een potje urine voor controle naar de huisarts. Als blijkt dat je een ontsteking hebt, wordt de urine op kweek gezet en krijg je antibiotica.

    Ongewild urineverlies kan in de zwangerschap regelmatig voorkomen. De sluitspier van de blaas is namelijk verslapt door het zwangerschapshormoon. Later in de zwangerschap wordt urineverlies veroorzaakt doordat de groeiende baarmoeder op de blaas drukt. Het is van belang om de bekkenbodemspieren goed in conditie te houden om urineverlies te beperken. Oefeningen hiervoor worden tijdens de zwangerschapscursussen gegeven en natuurlijk kun je hierover ook aan ons vragen stellen.

  • Brandend maagzuur

    Sommige vrouwen krijgen tijdens de zwangerschap last van brandend maagzuur. Deze klacht ontstaat doordat in de zwangerschap, onder invloed van hormonen, het klepje tussen de maag en de slokdarm minder goed afsluit dan buiten de zwangerschap. Ook is er minder ruimte voor de maag door de groei van de baarmoeder. Voedingsmiddelen zoals koffie en thee, sinaasappelsap, koolzuurhoudende dranken en sterk gekruide of vette producten kunnen de klachten verergeren. Om brandend maagzuur te verminderen kun je melkproducten nuttigen zoals gele vla of melk. Verdeel je voeding in kleine porties over de dag en eet niet te snel. Eet niet meer in de laatste drie uur voor je naar bed gaat. Bepaalde houdingen kunnen de klachten ook verminderen, zoals het hoofdeinde van het bed iets hoger zetten en rechtop zitten.

    Als je erg veel last hebt van brandend maagzuur, kun je er medicijnen (bijvoorbeeld ‘Antagel’) voor gebruiken. Deze zijn bij de drogist of je apotheek verkrijgbaar. Controleer altijd eerst of je een medicijn tijdens de zwangerschap mag gebruiken en laat je adviseren door de apotheker of door ons.

  • Vaginale afscheiding

    Vaginale afscheiding neemt vaak toe tijdens de zwangerschap en kan waterig worden. Dat is normaal, de vagina wordt namelijk extra doorbloed. Neem contact met de huisarts op als de afscheiding een abnormale geur of kleur heeft, of als je ook jeuk, pijn of een branderig gevoel hebt. Het kan dan zijn dat je een infectie hebt. Ook infecties komen in de zwangerschap namelijk vaker voor. Zo nodig krijg je daarvoor medicijnen.

  • Borsten

    Tijdens de zwangerschap gaat je borstweefsel groeien. Er worden meer melkklieren en meer bloedvaten aangemaakt. Bij sommige vrouwen groeien de borsten een à twee cupmaten. Bij andere vrouwen worden de borsten alleen zwaarder. Dit is beide normaal en zegt niets over de kwaliteit of het wel/niet slagen van de borstvoeding. Het is belangrijk om een goed passende bh te dragen. Je borsten kunnen tijdens de zwangerschap erg gevoelig zijn. Vanaf de derde maand van je zwangerschap kan er al melk uit de borsten komen, ook dit is normaal.

  • Bloedneuzen en bloedend tandvlees

    Door het hormoon Progesteron wordt alles beter doorbloed als je zwanger bent. Dit zorgt ervoor dat je sneller een bloedneus kunt krijgen of je tandvlees makkelijker kan gaan bloeden. Dit is normaal.

    Het is belangrijk je tandvlees en tanden gezond te houden tijdens je zwangerschap. Door hormoonveranderingen in de zwangerschap heb je meer kans op het krijgen van ontstekingen in je mond. Het tandvlees gaat hierdoor sneller bloeden en is gevoeliger.  Poets je tanden tweemaal per dag, flos dagelijks en ga zonodig een keer extra naar de tandarts gedurende je zwangerschap.

  • Pigmentvlekken

    Tijdens de zwangerschap kunnen door de zon of zonnebank bruine vlekken in je gezicht ontstaan (‘zwangerschapsmasker’). Bescherm je huid tegen de zon om vlekken te voorkomen. Gebruik zonnebrandproducten, blijf in de schaduw of draag een hoed. Na de zwangerschap verdwijnen deze vlekken meestal vanzelf.

  • Rug- en bekkenpijn

    Tijdens de zwangerschap veranderen je gewicht en houding en wordt het kraakbeen in de bekkengewrichten meer beweeglijk. Ook gaan je buikspieren wat wijken. Dit is vanwege de groeiende baarmoeder en ter voorbereiding op de bevalling. Door deze veranderingen kun je rugklachten of pijn in het bekken krijgen. De pijn kan uitstralen naar je bovenbenen en zelfs een tintelend of doof gevoel veroorzaken.  Wanneer je hier veel hinder van ondervindt, neem dan contact op met ons of met een fysiotherapeut. Je hebt geen verwijzing nodig voor de fysiotherapeut.

    Bewegen is goed, maar neem regelmatig momenten van rust. Een goede houding kan de klachten verminderen. Zorg dat je bij het bukken of tillen door je knieën buigt en verdeel bij het stilstaan je gewicht op beide benen. Beweeg je benen zoveel mogelijk symmetrisch. Geef je onderrug voldoende steun bij het zitten. Draai als je uit bed komt eerst op je zij, en druk jezelf zijwaarts omhoog. Na de bevalling verdwijnt de pijn geleidelijk weer.

    Probeer tijdens je zwangerschap en na de bevalling bekkenbodemspieroefeningen te doen.

  • Harde buiken

    Tijdens de zwangerschap voel je de spieren van je baarmoeder af en toe samentrekken. Dit noemt men ook wel harde buiken. Een harde buik ontstaat vaak bij of na inspanning en verdwijnt weer als je je ontspant. Af en toe een harde buik kan geen kwaad. Als je vaak een harde buik krijgt, kan dat betekenen dat je het rustiger aan moet doen. Soms zijn harde buiken niet te vermijden, zelfs niet wanneer je rust neemt. Nemen de harde buiken toe in frequentie, duur en/of kracht? Neem dan contact op met ons!

  • Oedeem (vocht vasthouden)

    Tijdens de zwangerschap houdt je lichaam, onder invloed van zwangerschapshormonen, meer vocht vast. Soms krijg je daardoor dikkere voeten en enkels. Dit gebeurt met name in de laatste weken van de zwangerschap. Warmte en weinig beweging kan dit verergeren. Zolang de bloeddruk laag blijft (dit controleren we regelmatig) en je er geen andere klachten bij krijgt, is het vasthouden van vocht geen probleem. Het vocht kan soms zenuwen afknellen waardoor je last kan krijgen van tintelingen, prikkelingen of pijnklachten in bijvoorbeeld de vingers. Zorg dat je voldoende beweging hebt en leg je benen omhoog als je zit of ligt. Steunkousen kunnen de vochtophoping beperken, net als het afspoelen van de handen en benen met koud water. Verder is het belangrijk goed te blijven drinken (vooral water en thee) en op te letten met het eten van zoute producten. Vergeet niet op tijd je ringen af te doen.

  • Spataderen

    Sommige vrouwen krijgen tijdens de zwangerschap spataderen aan de benen. Soms komen ze ook op de schaamlippen voor. Zorg dat je regelmatig beweegt en probeer lang staan en lang zitten te voorkomen. Gebruik als je zit of ligt een krukje of een kussen om uw benen hoog te leggen. Ook het dragen van elastische (steun)kousen helpt de klachten van spataderen te verminderen. Na de bevalling worden spataderen vaak redelijk snel kleiner.

  • Jeuk

    Jeuk, op bijvoorbeeld je buik, borsten, armen en benen, kan in de zwangerschap ontstaan door de veranderde hormoonhuishouding. De hormonen veroorzaken namelijk een lichte stuwing in de lever. De lever werkt daardoor minder goed. Het gevolg is dat er galsappen in het bloed terechtkomen en deze sappen veroorzaken de jeuk. Afkoelen met ijskoud water en inpoederen met metholpoeder (of insmeren met mentholgel) kan verlichting geven. Mocht je extreme jeuk krijgen, met name op je handpalmen en onder je voetzolen, neem dan altijd contact met ons op!

  • Zwangerschapsstrepen

    Zwangerschapsstrepen worden ook wel striae genoemd. Zwangerschapsstrepen ontstaan doordat de huid te snel moet oprekken. Het bindweefsel onder de huid rekt niet makkelijk genoeg mee en gaat scheuren. Er ontstaan dan rode strepen op de buik, billen, heupen en/of borsten. Deze strepen kun jeuken. Probeer tijdens de zwangerschap de huid goed te masseren met bodylotion en mee te rekken. Voorkomen lukt niet, het krijgen van deze strepen is erfelijk. Na de zwangerschap verdwijnen de striae niet, maar ze worden wel lichter/zilverachtig van kleur.

  • Emoties

    De zwangerschap is een periode met grote veranderingen in je leven. Tijdens en na de zwangerschap kun je met verschillende emoties te maken krijgen, zowel positieve als negatieve. Je kan zorgen hebben over de balans tussen zwanger zijn van een kind en bijvoorbeeld je werk of je relatie. Ook de angst voor de bevalling of zorgen om de gezondheid van jezelf of je ongeboren kind kunnen een belasting vormen. Het is belangrijk dat je je vrij voelt om deze zorgen openlijk te bespreken. Wij willen je hierbij graag ondersteunen waar mogelijk.

    Heb je plotselinge huilbuien waarvoor je geen enkele verklaring kunt geven en ben je snel geïrriteerd? Het hoort er allemaal bij: hormonen zijn hiervan de oorzaak. Je emoties worden erg versterkt door je zwangerschap. Maar als de negatieve emoties overheersen, is het belangrijk dat je dit bespreekt met je ons. Ook kun je dan eens kijken op de site van PraktijkWij, een praktijk in Drunen voor psychosociale hulpverlening aan zwangere vrouwen en jonge moeders en hun partners. Wij zijn erg enthousiast over de zorg die zij onze cliënten zonodig extra bieden! En, veel belangrijker natuurlijk, dat zijn onze cliënten zelf ook.

    Lees hier informatie over emoties, zorgen en psychische problemen tijdens de zwangerschap.